Элдар Шабданов, эксперт: “Тоо туризмин өнүктүрүү үчүн бир катар максаттуу кадамдарды жасоо зарыл”
-- Кыргызстанга саякаттоого кызыккан чет элдиктер жылдан жылга көбөйүүдө. Мамлекет тарабынан жетиштүү шарттар түзүлүп атабы? Өзгөчө тоо туризмин өнүктүрүүдө кандай аракеттерди көрүү керек?
-- Кыргызстандын кооз жаратылышы, бийик тоолору жана бай маданий мурастары акыркы жылдары дүйнөлүк туристтердин көңүлүн бура баштады. Айрыкча тоо туризми өлкө үчүн чоң потенциалга ээ. Бирок бул мүмкүнчүлүктү толук пайдалануу үчүн бир катар маселелерди чечип, максаттуу кадамдарды жасоо зарыл.
Өлкөбүздүн 90% жери тоолордон турат. Теңир-Тоонун ак мөңгүлүү чокулары, Ысык-Көлдүн айланасындагы керемет маршруттар, Суусамыр, Алай, Чүй жайлоолору – баарысы туризмди өнүктүрүүгө ыңгайлуу аймактар. Бирок бул маршруттарга жетүүчү жолдордун начар абалы, тейлөө кызматтарынын чектелгендиги жана маалыматтын жетишсиздиги тоскоолдук жаратууда. Алгач инфраструктураны жакшыртуу зарыл. Жолдорду оңдоо, жөө жана ат менен жүрүүчү маршруттарды белгилеп, атайын логистика түзүү туристтер үчүн ыңгайлуулукту камсыздайт. Ошондой эле тоолуу аймактарда чакан мейманканаларды, эко-лагерлерди, үй-бүлөлүк конок үйлөрүн уюштуруу керек. Тоо шартында коопсуздук биринчи орунда турат. Ошондуктан, ар бир туристтик багытта куткаруучу топтор, медициналык жардам пункттары болушу зарыл. Гиддерди атайын даярдоо, жергиликтүү элге тейлөө маданиятын үйрөтүү – бул тармактагы негизги талаптардын бири.
Кыргызстандын салттуу жашоосу, кол өнөрчүлүгү жана улуттук тамак-ашы чет элдик туристтер үчүн чоң кызыгууну жаратат. Аларга боз үйдө түнөп, көчмөн маданият менен таанышуу мүмкүнчүлүгүн түзүү уникалдуу тажрыйба болуп саналат. Муну менен катар экотуризмге өзгөчө көңүл буруп, жаратылышты коргоо демилгесин жайылтуу керек.
Азыркы убакта жаңылыктардын жеткиликтүүлүгү – ийгиликтин ачкычы. Алар: туристтик маршруттар тууралуу маалыматты камтыган веб-сайттар, мобилдик тиркемелер, онлайн брондоо кызматтары. Дагы кошумчалай кетсек, Кыргызстанды эл аралык деңгээлде жарнамалоо үчүн социалдык тармактарды, YouTube жана саякат блогдорун активдүү пайдалануу маанилүү.
-- Кадрдык, мамлекеттик колдоо да өтө зарыл болсо керек...
-- Албетте, туризм багытында билим берүү, тил үйрөтүү, маркетинг жана тейлөө боюнча курстарды жайылтуу зарыл. Мамлекет тарабынан жеке ишкерлерге салык жеңилдиктери, насыялар, гранттар аркылуу колдоо көрсөтүлүшү керек. Өкмөт жана жеке сектор биргелешип аракет кылганда гана жыйынтык болору талашсыз.
"Азия Ньюс" гезити
